Senedd '26

Mae'n argoeli y bydd yr etholiadau i'r Senedd ym mis Mai gyda’r rhai mwyaf arwyddocaol ers ei sefydlu 25 mlynedd yn ôl. Sut ddylai eglwysi a mynychwyr eglwysi fynd i’r afael â nhw?

I ddechrau, byddwn yn ethol llawer mwy o aelodau o’r Senedd nag erioed o'r blaen ar 7 Mai. Mae nifer y seddi yn y Senedd yn codi o 60 i 96, cynnydd o 60%. Hefyd, mae nifer y pleidleiswyr - a'r ffordd maen nhw'n bwrw eu pleidleisiau - yn newid hefyd.

Am y tro cyntaf, bydd pobl ifanc 16 ac 17 oed yn gallu pleidleisio a byddant - fel pawb arall - yn gwneud hynny mewn 16 etholaeth, gan ddisodli'r cymysgedd blaenorol o etholaethau a rhestrau rhanbarthol. Mae gan bawb bleidlais. Bydd pleidleisiau'n cael eu bwrw ar gyfer naill ai plaid wleidyddol neu, fel arall, ymgeisydd annibynnol. Bydd yr holl ymgeiswyr sy'n sefyll yn eich ardal ar gyfer pob plaid yn cael eu rhestru ar y papur pleidleisio ochr yn ochr ag unrhyw ymgeisydd annibynnol. Bydd chwe aelod yn cael eu hethol ym mhob etholaeth, yn seiliedig ar system newydd o'r enw Cynrychiolaeth Gyfrannol â Rhestrau Caeedig, sy'n ceisio sicrhau bod y rhai a etholir yn adlewyrchu’n fwy cywir nifer y pleidleisiau a gafodd eu bwrw ar gyfer pob plaid.

Mae Cytûn (Eglwysi Ynghyd yng Nghymru) wedi cyhoeddi pecyn o adnoddau i helpu eglwysi a chymunedau eglwysig i ddeall y system bleidleisio yn well (mae'n gymhleth!).

Mae hefyd yn cynnig arweiniad ymarferol i eglwysi sy'n dymuno cefnogi ymgysylltu democrataidd yn eu cymunedau - o gynnal digwyddiadau hysting ac annog cofrestru pleidleiswyr i ymgysylltu ag ymgeiswyr ar faterion sy'n bwysig yn lleol, gan gynnwys materion sy'n gysylltiedig â ffydd.

Gellir lawrlwytho'r sesiynau briffio yn Gymraeg a/neu Saesneg o wefan Cytûn yn https://www.cytun.co.uk/etholiad-2026/