Home Pobl Dewi Ffyrdd newydd o feddwl

Ffyrdd newydd o feddwl

Abraham [book cover]

Dehongli bywyd Abraham: y patriach eciwmenaidd

Gan Gareth Lloyd Jones

Pub: Cyhoeddiadau'r Gair; 2020

ISBN: 1-859-949088

Pris: £7.19

Un flwyddyn ddechrau’r 1990au cynhaliwyd cynhadledd daleithiol Darllenwyr yr Eglwys yng Nghymru ym Mangor. Yn y gynhadledd honno cawsom y fraint o wrando ar gyfres o gyflwyniadau gan yr Athro Gareth Lloyd Jones. Roedd yn brofiad dadlennol a chyfoethog. Ymddangosodd y cyflwyniadau fel cyfrol o dan y teitl Lleisiau o’r llwch: her yr holocost i’r Cristion. Dyna oedd y tro cyntaf imi ddod ar draws gwaith yr awdur ac fe wnaeth argraff fawr arnaf wrth ein harwain mewn ffordd ofalus a theimladwy i ystyried ac ymdrin â phwnc sensitif fel hwnnw. Yr wyf wedi troi yn ôl at y gyfrol yn aml ers hynny.

Felly mae llyfr newydd gan Gareth Lloyd Jones yn achos cyffro ac felly pleser oedd gweld cyhoeddi llyfr arall ganddo, sef Dehongli bywyd Abraham: y patriarch ecwmenaidd: cyfrol o astudiaethau o hanes Abraham. Prif gynnwys y gyfrol yw astudiaeth o lyfr Genesis lle cofnodir hanes Abraham, sef 11:26 hyd at 25:11. Y mae’r awdur yn gosod allan yr egwyddorion y mae e’n eu dilyn wrth esbonio a dehongli ac wedyn yn ein harwain gam wrth gam drwy’r testun yn dilyn yr egwyddorion hynny. Mae’r astudiaeth yn un hygyrch ac nid yw’r awdur yn colli ar y cyfle i dynnu cymariaethau â’n profiadau cyfoes ni. Ar ddiwedd pob pennod ceir detholiad o gwestiynau i brocio trafodaeth neu fyfyrio gan ei wneud yn llyfr defnyddiol ar gyfer astudiaeth bersonol neu ar gyfer grŵp.

Yn y gyfrol Lleisiau o’r llwch fe aeth yr awdur i’r afael â pherthynas Cristnogaeth ac Iddewiaeth. Wrth astudio hanes Abraham mae Gareth Lloyd Jones yn taflu ei rwyd yn ehangach. Yn y llyfr hwn mae ‘na astudiaeth gyfochrog o berthynas Abraham â thraddodiad Iddewiaeth, Cristnogaeth ac Islam. “Gan fod ei gyfraniad yn greiddiol ac anhepgorol i’r crefyddau sy’n arddel ei enw, y mae ei stori’n cynyddu’n sylweddol dros dreiglad amser. Erbyn y cyfnod Cristnogol cynnar, mae wedi mynd ymhell y tu hwnt i’r ychydig benodau yn y Beibl, a hynny oherwydd ei harwyddocâd diwinyddol. Y datblygiad hwn yn llenyddiaeth tair crefydd sydd o ddiddordeb i ni wrth fynd ar drywydd y patriarch ecwmenaidd” (t.18).

Ni chefais fy siomi gan y gyfrol wrth i’r awdur fy mhrocio i feddwl am bethau yr oeddwn yn credu fy mod yn eu deall mewn ffordd newydd. Nid fy mod i’n cytuno gyda phob peth, eto fe ddysgais lawer o fod yn barod i wrando.

Y Parch Lyn Dafis