Hafan Pobl Dewi Dathlu 150 mlynedd ysgol gynradd Eglwysig Llanllwni

Dathlu 150 mlynedd ysgol gynradd Eglwysig Llanllwni

Y mae Owain Davies, un o Lywodraethwyr yr ysgol yn rhoi peth o hanes yr ysgol

Bu 2020 yn flwyddyn i’w anghofio i lawer ond yn Llanllwni bu’n achos dathlu hefyd am fod yr Ysgol Gynradd yn y pentref wedi cyrraedd carreg filltir go nodedig: canrif a hanner o fodolaeth. Ym 1870 dan awdurdod yr esgobaeth yr adeiladwyd yr ysgol drwy nawdd y diweddar Barchedig Daniel Bowen (Ficer Plwyf Llanllwni 1824-1844), a adawodd ar ei ôl swm at godi ysgol eglwys yn Llanllwni. Tyfodd yr ysgol fach wledig yn gyflym gyda dros 100 o ddisgyblion ym 1892, ond erbyn hyn dua deugain sydd yno, gyda dwy athrawes a rhennir prifathro gydag Ysgol Llanybydder gerllaw. O’r diwrnod cyntaf hwnnw hyd heddiw, er esblygiad aruthrol ym myd addysg, bu’r ysgol yn ysgol eglwysig ac eistedd cynrychiolwyr yr eglwys ar y Corff Llywodraethol o hyd. Mewn blwyddyn arferol daw’r disgyblion i’r Eglwys hynafol ar gyfer gwasanaethau Diolchgarwch a Christingl ac ymwela’r Offeiriad yn reolaidd â hwy.

llanllwyni primary school 150 candle

Mae adeilad yr ysgol wedi bod yn dipyn mwy nag ysgol ar hyd y blynyddoedd, bu’n ganolfan gymunedol. Gan nad yw’r Eglwys mewn man canolog defnyddiwyd yr ysgol fel addoldy hyd at ddiwedd yr ugeinfed ganrif gyda gwasanaethau rheolaidd ac Ysgol Sul. Anodd credu erbyn heddiw bod dwy Ysgol Sul eglwysig yn y plwy’ (ac Ysgol Sul yn y capel), yr Ysgol Sul dop yn yr ysgol a’r Ysgol Sul waelod yn yr Eglwys, gyda chryn gystadleuaeth rhyngddynt!

Oherwydd cyfyngiadau Coronafeirws nid oedd yn bosib parhau gyda’r dathliadau yn y gymuned fel y’u cynlluniwyd ond fe wnaeth plant yr ysgol a’r gymuned ehangach nodi’r achlysur yn ystod wythnos gyntaf Mis Rhagfyr 2020. Bu’r plant yn dysgu am hanes yr ysgol drwy edrych ar hen luniau a holi ambell gyn ddisgybl. Cwblhawyd ganddynt her 150 a phlannwyd 150 o fylbiau. Mwynhawyd te parti Nos Wener (5/12/20) ac i ddilyn cynhaliwyd gwasanaeth goleuni arbennig yn yr ysgol o dan ofal yr Hybarch Eileen Davies, Archddiacon Ceredigion a chyn-ddisgybl. Cynwyd cannwyll arbennig a oedd eisoes wedi ei chynnau mewn gwasaneth wrth Allor Eglwys y Plwyf a ddarlledwyd ar lein. Am 7yh ymunodd y gymuned yn nodi’r achlysur drwy uno i gynnau’r canhwyllau roedd yr ysgol wedi eu gwerthu ac fe’u arddangoswyd yn ffenestri tai y fro. Hir parhaed fflam yr hen ysgol yn y wlad!